vrijdag 22 mei 2026
Uit onze gesprekken met leerkrachten bleek: velen voelen zich onzeker als het om kunstgeschiedenis gaat. Te weinig kunstenaars in hun netwerk, te weinig kennis over de grote namen, en te weinig vaardigheden om zelf actief met kunst aan de slag te gaan in de klas. "Hoe vertel ik over Van Gogh als ik zelf nooit heb geleerd hoe ik een verhaallijn in een schilderij kan ontdekken?" of "Hoe laat ik leerlingen ervaren dat kunst meer is dan een kleurplaat invullen?" Het zijn vragen die blijven hangen – en die wijzen op een groter probleem.
Uit onderzoek van Piet Hagenaars, gepubliceerd in Cultuur+Educatie, blijkt dat het cultuuronderwijs op pabo’s de afgelopen decennia drastisch is verschraald. Waar in 1968 nog een kwart van het curriculum bestond uit kunstonderwijs – met wekelijkse lessen muziek, tekenen en handvaardigheid – is dat nu gemiddeld geslonken tot 5,4% verplicht onderwijs.
Van verplichting naar speeltuin
Vroeger waren de eisen helder: pabostudenten moesten kennis en vaardigheden in kunstvakken aantonen. Nu is de nadruk verschoven naar vakkenintegratie, met als risico dat diepe kennis en vaardigheden verdwijnen. Ans Koopman, dramadocent aan de IPABO, noemt de bevindingen schokkend: “We moeten hard roepen om aandacht, maar meestal gebeurt er te weinig.” Ino de Groot, docent beeldend aan de Marnix Academie, herkent het: “Veel managers zien kunstvakken als marginaal. ‘Iedereen kan een kleurplaat downloaden’, zei mijn manager ooit.”
Terug naar de basis
De vraag is: moeten pabo’s specialisten of generalisten afleveren? Hagenaars pleit voor verdieping in één of twee kunstvakken. “Nu weten studenten overal een beetje van, maar nergens genoeg.” De Groot beaamt: “Eerst de gereedschapskist vullen, dan pas samenwerken.” Want cultuur hoort bij de ontwikkeling van kinderen – punt. De nieuwe kerndoelen bieden hoop, maar dan moeten ze wel urgent zijn. “Laten we de kunstvakken weer op de kaart zetten”, aldus De Groot.
Een laagdrempelige oplossing voor het Westland
Deze kenniskloven en onzekerheden waren voor Westland Cultuurweb aanleiding om vanaf volgend schooljaar de Kunstclub Westland Cultuurweb - Kunstkundig aan te bieden: een laagdrempelige reis door de kunstgeschiedenis, van het begin af aan. Geen voorkennis vereist, wel vol praktische werkvormen die direct in de les toe te passen zijn. Want kunst hoort in elke klas – en elke leerkracht verdient de tools om dat mogelijk te maken.
Bron: LKCA