Basisreeks - Erfgoed - PO groep 1

Kunstkracht 10

Leven en wonen in het Westland

Les 1:
De leerlingen maken kennis met Jip en Janneke en hun schrijfster Annie M.G. Schmidt. Ze leren het begrip ‘anders’. Aan de hand van een foto van Annie M.G. Schmidt achter haar werktafel zien ze twee voorwerpen die ze niet kennen: een schrijfmachine en een telefoon met draaischijf. Daarna leest de leerkracht het verhaal Jip belt Janneke voor. De leerlingen leren dat niet iedereen een telefoon had en dat bellen heel duur was. Ze vergelijken de telefoon van vroeger met de telefoon van nu en doen een oefening over bellen. De les eindigt met het verhaaltje De Schrijfmachine.

Les 2:
Deze les gaat over arm en rijk aan de hand van voorwerpen in huis: een bank en een radio. De les begint met het verhaaltje Pruimen eten, waarbij Jip en Janneke te veel pruimen eten en met buikpijn op de bank gaan liggen. In het Westland was een zitbank iets voor rijke mensen met weinig kinderen. De meeste Westlanders hadden kleine huizen en veel kinderen, daar paste geen bank in. Televisie bestond nog niet. In de meeste huizen stond een radio in de woonkamer en luisterde mensen naar muziek of naar een verhaal. De leerlingen gaan de geluiden bij een hoorspel verzinnen en maken. De les eindigt met het verhaal Kleuteruurtje, waarbij Jip en Janneke naar een hoorspel op de radio luisteren.

Les 3:
De les begint met het verhaal Warm brood, waarbij Jip een wit brood  laat vallen in het kolenhok. De leerlingen gaan bedenken wat een kolenhok was en leren dat kooltjes in de kachel moeten. De leerlingen vergelijken dit met de verwarming van nu. Ook leren ze dat vroeger niet elke kamer een kachel had. De leerlingen leren ook dat de stoomtram op kolen reed en doen een stoomtram na. De les eindigt met het verhaal Op zolder, waarin Jip en Janneke op zolder gaan spelen tussen appeltjes en huisraad, waaronder een oude kachel

Les 4:
De les begint met het verhaal Verstoppertje, waarin Janneke om het hoekje van de kolenkelder kijkt. Jip zit in de wasmand verstopt die naar de wasserij gaat. Vroeger was er geen wasmachine in huis. De was ging naar de wasserij of in een emmer met sop. Kleding werd na het wassen aan de waslijn gehangen, grote lakens werden op een bleekveld in het zonnetje gelegd om te drogen en te bleken. De leerlingen beelden het proces van wassen uit en doen een spelletje met een groot wit laken. De les eindigt met het verhaaltje Een plak chocola, waarin Jip en Janneke de buurvrouw helpen met de was.

Les 5:
De laatste les gaat over de tuin. De les begint met het verhaaltje In ’t kippenhok. De tuin werd vroeger gebruikt om dieren te houden en om eigen groenten te kweken in een moestuin. Veel Westlanders hadden ook een kas voor komkommers, tomaten en een speciale kas voor druiven.  Vooraf maakt de leerkracht een druivenkas na op de ramen. De leerlingen knutselen een druiventros die op het raam komt te hangen. De les eindigt met het verhaaltje Eerste aardbeien.

Log in om lesmateriaal te downloaden.

Over deze lessenreeks
Discipline Erfgoed
Thema Leven en wonen in het Westland
Doelgroep PO
Niveau Basisreeks
Aantal lessen 5

Benodigdheden

De mogelijkheid om afbeeldingen te laten zien en een hoorspel te laten horen.
Documenten ‘Afbeeldingen bij de lessen’, ‘Jip en Janneke verhaaltjes' en ‘Hoorspel De wolf en de zeven geitjes’ (zie website Cultuurweb)
Document ‘Afbeeldingen telefoons’ uitgeprint (zie website Cultuurweb
Een waslijn
10 houten en 10 plastic knijpers
Houten blokjes in drie maten (twee grote, twaalf kleinere en twee kleine).
Xylofoon of triangel (twee stuks)
Emmer met water en een gevulde drinkbeker
Een pak briketten of houtskool
Bakje
Een groot, wit laken
Wit A4-papier
Wc-rolletjes (één per leerling)
Verf: paarsblauw en geelgroen
Schoteltjes
Zwarte tape voor op ramen
Eventueel: twee telefoons met draaischijf
Eventueel: een oude radio

Overige informatie

Voor deze lessenreeks is het boek 'Jip en Janneke' van Annie M.G. Schmidt nodig. Ben je niet in bezit van dit boek? Neem dan contact op met Westland Cultuurweb via irozenboom@westlandcultuurweb.nl.

Enkele verhaaltjes zijn niet meer gedrukt in de nieuwere versies van de Jip en Janneke boeken. Deze kun je digitaal inzien via de bijlagen op deze pagina.

Bij deze lessenreeks heeft Westland Cultuurweb ter ondersteuning een leskist beschikbaar, met een schrijfmachine, telefoon met draaischijf, een oude radio, kooltjes en een wasbord. De leskist is niet noodzakelijk om de lessen te geven, maar bieden wel extra diepgang. De leskist kan kosteloos geleend worden. Neem hiervoor contact op via ebavinck@westlandcultuurweb.nl. 

Mijn Cultuurweb

Log hier in voor uw eigen cultuur educatieoverzicht of meld u aan.

Meld je aan voor:

CultuurCourant
Nieuwsbrief
Man Vrouw

Doelgroep

Docent / leerkracht
Kunst & cultuurliefhebber
Overige

 

Culturele organisatie
Gemeente / overheid